Archive | Στη ρωγμή του χρόνου RSS feed for this section

70 χρόνια από τη Μεσούντα: Μέρος Γ’ – Όταν ήμουν με τον Άρη

16 Jun

Ο ποιητής Γιώργος Κοτζιούλας αποτελεί μια από τις πιο εμβληματικές μορφές της Αντίστασης. Όχι για για τις στρατηγικές του αρετές ούτε για τους ναζί και τους χίτες που έστειλε στον Άδη. Ο Κοτζιούλας ήταν ο διευθυντής του καλλιτεχνικού τμήματος της VIII Μεραρχίας ΕΛΑΣ Ηπείρου. Το 1944 μάλιστα ίδρυσε θεατρικό θίασο, τη «Λαϊκή Σκηνή», με τον οποίο περιόδευε στις ελεύθερες περιοχές της Ηπείρου, δημιουργώντας το “θέατρο του βουνού”, αυτή τη μοναδικά υπέροχη φλέβα πολιτισμού στη ματωμένη Ελλάδα.

Οι εμπειρίες του και οι μνήμες του σχετικά με τον αντιστασιακό αγώνα και τον Άρη αποτυπώνονται στο βιβλίο που ανεβάζουμε σήμερα και με το οποίο κλείνει αυτό το μικρό αφιέρωμα στα 70 χρόνια από τον θάνατο του καπετάνιου του ΕΛΑΣ. Η αξία του βιβλίου σε σχέση με τα άλλα έργα ιστορικών και ανταρτών που έχουν γραφτεί για τον Βελουχιώτη, έγκειται, κατά την ταπεινή μας άποψη, στο ότι ο Κοτζιούλας γράφει με την αυθεντικότητα του αγωνιστή, αλλά και με το αίμα του ποιητή.

Πραγματικά μεγαλειώδες και σπαραχτικό.

 

203x300_p22412

Download –> 148164505-Γ-ΚΟΤΖΙΟΥΛΑ-ΟΤΑΝ-ΗΜΟΥΝ-ΜΕ-ΤΟΝ-ΑΡΗ

Advertisements

70 χρόνια από τη Μεσούντα: Μέρος Β’ – “Σου σφίγγω το χέρι και σε φιλώ συντροφικά”

14 Jun

Σε συνέχεια της αναδημοσίευσης κειμένων από το αρχείο του Άρη Βελουχιώτη σχετικά με τις τελευταίες μέρες του καπετάνιου του ΕΛΑΣ, η σημερινή ανάρτηση αφορά το διάσημο γράμμα του προς τον αρχηγό του ΚΚΕ Νίκο Ζαχαριάδη, ο οποίος είχε πρόσφατα επιστρέψει από το Νταχάου. Όπως και το προηγούμενο κείμενο, προέρχεται από το βιβλίο του Γ. Φαράκου, “Άρης Βελουχιώτης, Το Χαμένο Αρχείο – Άγνωστα Κείμενα”.

Το συγκεκριμένο γράμμα-ντοκουμέντο δεν χρειάζεται περαιτέρω σχολιασμό. Δύο βδομάδες αργότερα, το κεφάλι του Άρη (και του Τζαβέλλα) κρεμόταν στον φανοστάτη των Τρικάλων. 

 

This slideshow requires JavaScript.

 

4-6-45

Προσωπικό γράμμα προς τον αρχηγό του ΚΚΕ

σ. Νίκο Ζαχαριάδη

Αθήνα

 

Αγαπημένε σ. Νίκο

Μόλις σήμερα πληροφορήθηκα θετικά τον ερχομό σου. Εύχομαι ανυστερόβουλα το καλώς όρισες και πιστεύω ακράδαντα πως ο ερχομός σου και η ανάληψη ξανά από μέρους σου της ηγεσίας του κόμματος θα θέσει οριστικά τέρμα σε μια πολύ κακή, κατά τη γνώμη μου, κατάσταση.

Τα των δικών απόψεων και ενεργειών θα τα έμαθες σίγουρα. Όμως δυστυχώς μονόπλευρα και είμαι βέβαιος πως δεν θ’ αρνηθείς να μου δώσεις τη δυνατότητα να σου τα πω και εγώ όπως τα νιώθω.

Σου δηλώνω πως είμαι έτοιμος να σταματήσω κάθε περαιτέρω ενέργειά μου και δράση μου αν εσύ μου το πεις. Μα νομίζω πω για ν’ αποφανθείς αν έχω δίκαιο ή άδικο πρέπει ν’ ακούσεις τις απόψεις μου.

Γι’ αυτό προτείνω να πραγματοποιηθεί μια προσωπική συνάντησή μας, όπου και όπως εσύ κανονίσεις, πλην των Αθηνών φυσικά. Αν τούτο δεν το βρίσκεις σωστό ή κατορθωτό στείλε μου έναν της εκλογής σου, που να μπορεί όμως να με καταλάβει για να πω και προφορικά τις απόψεις μου και να του τις δώσω και γραπτά και μετά αποφάσισε.

Από τη Βορειοδυτική και Δυτική Θεσσαλία στην οποία κινούμαι τώρα θα τραβήξω για τη Νοτιοδυτική και Νότια.

Η απάντησή σου θα με βρει διά της Π.Ε. Καρδίτσης-Μουζακίου.

Περιμένοντας απάντησή σου. Σου σφίγγω το χέρι και σε φιλώ συντροφικά Άρης Βελουχιώτης (Θανάσης Κλάρας).

Μεσόχωρα 4-6-45

 

*****

 

Υ.Γ. Η “απάντηση” φυσικά ήρθε με το αξέχαστο εκείνο μονόστηλο στον Ριζοσπάστη της 12ης Ιουνίου

r120645

70 χρόνια από τη Μεσούντα: Μέρος Α’ – Το γράμμα του Άρη στο ΚΚΕ

7 Jun

Έως και τη 16η Ιουνίου, τα κείμενα που θα δημοσιεύονται στο SocVSdist θα αφιερώνονται στις τελευταίες μέρες του Α. Βελουχιώτη, με αφορμή τη συμπλήρωση 70 χρόνων από τον θάνατό του. Η αρχή γίνεται με το παρακάτω γράμμα που προέρχεται από το βιβλίο του Γ. Φαράκου “Άρης Βελουχιώτης, Το Χαμένο Αρχείο – Άγνωστα Κείμενα”.

Στους πρώτους μήνες του 1945, όλα έδειχναν ότι η ρήξη του Βελουχιώτη με το ΚΚΕ είναι μοιραία. Κι αυτό διότι η ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος είχε ξεχάσει, ανάμεσα στα τόσα όλα, ότι το “κόμμα είναι για τον λαό, όχι ο λαός για το κόμμα” και δεν αντιλαμβανόταν πόσο εκκωφαντικά την είχαν ξεπεράσει οι εξελίξεις. Ο Μιζέριας προσπάθησε ακόμα και την τελευταία στιγμή να ανατρέψει την προδιαγεγραμμένη ήττα, εξηγώντας για πολλοστή φορά την κατάσταση στη χώρα και τις διώξεις που δέχονταν ήδη οι άνθρωποι της αντίστασης στη νέα τάξη πραγμάτων που έχτιζαν οι Άγγλοι και τα ντόπια σκυλιά.

Το γράμμα αυτό γράφτηκε στις 24 Μαρτίου του ίδιου έτους, προς την ΚΕ του ΚΚΕ. Στις γραμμές του υπάρχουν όλα εκείνα τα στοιχεία που σημάδεψαν την ελληνική αριστερά της δεκαετίας του ’40. Την αριστερά του Άρη και την αριστερά των άλλων. Η αγωνία για το όραμα της λαοκρατίας, ο αγώνας κατά του φασισμού, ξένου και εγχώριου. H λανθασμένη ερμηνεία της σοβιετικής εξωτερικής πολιτικής, η κομματική αλαζονεία. Το αγνό και άσβηστο μαχητικό πνεύμα του βουνού. Η παράδοση των όπλων.

Λίγες μέρες αργότερα, η 11η Ολομέλεια του κόμματος προχώρησε στην πλήρη καταδίκη του Βελουχιώτη.

 

*****

 

Προς όλα τα μέλη της Κ.Ε. του ΚΚΕ

Αγαπητοί σύντροφοι,

Με το σημείωμά μου τούτο θα προσπαθήσω να τραβήξω την προσοχή σας στα πιο κάτω,

Ι. Όπως πιστεύω, θα έχετε πειστεί και σεις τώρα πως οι Έλληνες αντιδραστικοί και οι Άγγλοι κατακτητές δεν έχουν καμιά πρόθεση να εφαρμόσουν έστω κι αυτή την ετεροβαρή, επιζήμια στα συμφέροντα του λαού μας και μη δίδουσα καμιά εγγύηση -ομολογία δική σας- για τον σεβασμό των ελευθεριών του λαού μας, συμφωνία της Βάρκιζας. Οι παραβάσεις είναι καθημερινές και σοβαρές. Τις ξέρετε εσείς καλύτερα και δεν συντρέχει κανένας λόγος να τις απαριθμήσω.

ΙΙ. Αν δεν σας είναι εύκολο να γνωρίζετε προοπτικά τις προθέσεις της ελληνικής αντίδρασης και των Άγγλων εχθρών της Ελλάδας, τώρα, θέλω να πιστεύω πως πρέπει να μπορέιτε να τις βλέπετε. Πρόθεσή τους είναι: όχι να συμβάλουν σε προσπάθεια για ομαλή εξέλιξη της πολιτικής ζωής του τόπου, ή έστω να ανεχθούν απλώς τη δική σας προσπάθεια προς την τέτοια κατεύθυνση, αντίθετα, να οργανώσουν και να διεξαγάγουν με πλεονεκτικές γι’ αυτούς συνθήκες τον εμφύλιο πόλεμο με όλα τα μέσα.

ΙΙΙ. Η διάσκεψη και η συμφωνία της Γιάλτας δεν πρέπει να έχετε καμιά αυταπάτη πως είναι δυνατό να επιράσει σε τόσο μεγάλο βαθμό, ώστε να στρέψει σε το τιμόνι της χώρας που αφήσατε να κρατούν γερά στα χέρια τους οι Άγγλοι. Η Σοβιετική Ένωση, όπως πρέπει να σας είναι γνωστό, δεν μπορεί να κάνει “ελληνική” πολιτική ώστε να επέμβει ενεργά στο ελληνικό δράμα. Για δεν κάνει ούτε Σέρβικη, ούτε Βουλγάρικη, ούτε Ρώσικη ακόμα πολιτική. Κάνει πολιτική παγκόσμιας επανάστασης, και δεν είναι διατεθειμένη ούε κατ’ ελάχιστο να τη διακινδυνεύσει για το μικρό αυτό ποσοστό της ανθρωπότητας που λέγονται Έλληνες, που οι ίδιοι -διά των ηγετών τους- οδηγήθηκαν στη νά σκλαβιά και που στο κάτω κάτω αργά ή γρήγορα, μετά την πλήρη νίκη της πολιτικής της παγκόσμιας επανάστασης της Σ.Ε. δεν μπορεί παρά να είναι στο πλευρό του σοσιαλισμού.

Η Σ.Ε. θα μπορούσε να επέμβει “ενεργότερα”, όπως, δεν αποκλείεται, κι αυτή η Αμερική, αν εμείς -εσείς δηλαδή- ήσασταν ικανοί να δημιουργήσετε στην Ελλάδα διαφορετική κατάσταση, ανάλογη περίπου με της Γιουγκοσλαβίας και ίσως και καλύτερη, με μια ορθή και συνεπή πολιτική και όχι γεμάτη “αριστερα” και δεξιά οπουρτινιστικά τακτικά λάθη στα βασικότερα προβλήματα της χώρας. Οι δυνατότητες υπήρχαν για μια τέτοια πολιτική και για δημιουργία μιας τέτοιας διαφορετικής κατάστασης στη χώρα μας. Και όποιος δεν το βλέπει και δεν παραδέχεται αυτό πρέπει να είναι ή μαρξιστικά αγράμματος ή… τι να πω.

Scan_Pic0001

ΙV. Μπορεί, όπως μου παρήγγειλε ρητά o σ. Γιάννης δια του σ. Ζήση, να υπάρχει “σαφής παραίνεση” των Ρώσων συντρόφων προς το ΚΚΕ για το κλείσιμο της συμφωνίας της Βάρκιζας. Όμως αυτό δεν αλλάζει τίποτα. Μετά τη σωρεία σοβαρών οπορτουνιστικών λαθών τακτικών λαθών από των αρχών του 1943 στη διέθυνση του αγώνος από μέρους σας και το εγκληματικό επιστέγασμά τους, τη μάχη των Αθηνών, έχασαν την εμπιστοσύνη τους κι αναγκάστηκαν, για να μην οδηγήσετε τη χώρα και το λαό της σε μεγαλύτερες καταστροφές, να σας “συμβουλέψουν” να υποχωρήσετε και να κλείσετε τη συμφωνία της Βάρκιζας. Τις απόψεις του Γεν. Στρατηγείου του ΕΛΑΣ για τις δυνατότητες συνέχισης του αγώνα είμαι σίγουρος ότι δεν της είπατε πουθενά και συνεπώς δεν γνώριζαν οι Ρώσοι σύντροφοι αν μπορούσε και σε ποιες δυνάμεις να βασιστεί μια άλλη πολιτική.

V. Το ΕΑΜ ως το Λίβανο ακολουθούσε ανιούσα γραμμή ανάπτυξης. Απο εκεί και ύστερα πήρε την κάτω βόλτα. Από τη “μάχη της Αθήνας” κι ύστερα και την ήττα και, πολύ περισσότερο, μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, χάνει σε επιρροή ραγδαία. Προβλέπω ως το δημοψήφισμα και τις εκλογές και πιθανή διάσπασή του.

“δεν υπάρχει κανένα μέλος απλό, γραμματέας βάσης, αχτιδικός ή περιφερειακός, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων στους τελευταίους αυτούς, που η δύναμη της συνήθειας και η ρουτίνα δεν τους αφήνει να δούνε, που να μην έρχεται να με συναντήσει με λαχτάρα σε κάθε χωριό που περνάω και να μου ρίχνει βροχή τα ερωτήματα: Γιατί το κάνατε αυτό; Για πού πάμε, γιατί χύσαμε το αίμα μας και κάψαμε τα σπίτια μας επί τρία χρόνια; Γιατί μας παραδίνετε αμαχητί, Τι θα κάνουμε τώρα; Πού είναι η λαϊκή μας δικαιοσύνη και η αυτοδιοίκηση;”

VI. Το ΚΚΕ έχασε από την αίγλη του και τη δύναμη συγκέντρωσης και μέσα από το ΕΑΜ και μέσα στο λαό. Ακόμα έχασε σε στενούς οπαδούς και σε μέλη του. Τις στατιστικές εσείς της κρατάτε και είμαι βέβαιος ότι πως θα έχετε διαπιστώσει ήδη σημαντικό ποσοστό διαρροής. Προοπτική μου είναι ότι αυτό το ποσοστό θα δυναμώσει πολύ.

VII.   Η “διαφώτιση” του λαού, των οπαδών του ΕΑΜ και των οπαδών και μελών του ΚΚΕ επί της “αναγκαιότητας” της πολιτικής της Βάρκιζας είναι αστεία κυριολεκτικά και κανένα μέλος του ΚΚΕ δεν την πιστεύει. Μα και τι διαφώτιση να γίνει; Κατά ποιο ταχυδακτυλουργικό τρόπο θα μπορούσε το άσπρο να γίνει μαύρο; Αφήνω τους οπαδούς του ΕΑΜ και του ΚΚΕ, δεν υπάρχει κανένα μέλος απλό, γραμματέας βάσης, αχτιδικός ή περιφερειακός, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων στους τελευταίους αυτούς, που η δύναμη της συνήθειας και η ρουτίνα δεν τους αφήνει να δούνε, που να μην έρχεται να με συναντήσει με λαχτάρα σε κάθε χωριό που περνάω και να μου ρίχνει βροχή τα ερωτήματα: Γιατί το κάνατε αυτό; Για πού πάμε, γιατί χύσαμε το αίμα μας και κάψαμε τα σπίτια μας επί τρία χρόνια; Γιατί μας παραδίνετε αμαχητί, Τι θα κάνουμε τώρα; Πού είναι η λαϊκή μας δικαιοσύνη και η αυτοδιοίκηση; Με τον “εθνικό στρατό”; Μας πώς θα γίνει τέτοιος αφού εμάς δεν μας δέχονται χαρακτηρίζοντάς μας ανίκανους οι επιτροπές με χίλιες ψεύτικες δικαιολογίες; Δεν το βλέπετε πως στην περιοχή Καρδίτσας από την κλάση του 1939 δεν πήραν ούτε 20% από του αμαρκάριστους ως δικούς των; Όλα αυτά θα ήταν ένας σίφουνας ενάντιά σας, αν εγώ για να αποφύγω διασπάσεις κλπ δεν έκανα την πρόταση να πάω έξω να θέσω τις απόψεις μου, μη τυχόν και λυθεί κομματικά το ζήτημα, κι έβγαζα από τα χωριά τους τους 200 και πλέον αντάρτες που είχα καταγράψει στο βουνό και άρχιζα τον πόλεμο.

“Εσείς δεν τα βλέπε όλα αυτά. Έχετε απομονωθεί από τη λαϊκή μάζα και έχετε χάσει τον παλμό της. Συνέλθετε έστω και τώρα. Δεν είναι αργά. Αργότερα σίγουρα θα είναι πολύ αργά και χρειαστούν τεράστιες θυσίες σε κόπους και σε αίμα για ν’αρχίσει κάτι σοβαρό”.

VIII. Παντώς οι οργανώσεις είχαν μουδιάσει. Η αντίδραη είχε σηκώσει κεφάλι. Το πέρασμά μας δημιουργεί ρίγη συκινήσεων και ενθουσιασμού και οι γυναίκες ακόμα βγαίνουν και μας καλωσορίζουν, μας εύχονται “καλή επιτυχία και καλή λευτεριά από το νέο κατακτητή”. Η αντίδραση κρύβεται. Πολλοί φεύγουν για τις πόλεις. Το ξακαθάρισμα Εδεσιτών στην Ευρυτανία, που είχαν έλθει με ρητή εντολή να οργανώσουν εκεί ένοπλες ομάδες αντίδρασης, επικροτήθηκε από όλους. Θα ξεκαθάριζα και την ομάδα του Παύλου Μελιά (Ευρυτανία-Λεπιανά) και την ομάδα Σούρλα σε μια εβδομάδα, αν δεν ερχόταν ο αντιπρόσωπός σας. Στους κομματικούς των χωριών λέμε ότι για ειδικούς λόγους δεν πρέπει να εμφανιστούμε. Περπατάμε όλη τη νύχτα και κρυβόμαστε την ημέρα για να φανούμε συνεπείς σ’ ό,τι συμφωνήσαμε με εσάς. Μα οι κομματικοί επιμένουν και με τρόπο το διαλαλούν οι ίδιοι στους χωριανούς τους: “ξαναβγήκαν αντάρτες μας. Σε λίγο θα βγούμε και πάλι όλοι, ο Άρης μας είναι εδώ μη φοβάστε. Ξέρει αυτός και θα νικήσουμε και πάλι Έλληνες αντιδραστικούς και Άγγλους κατακτητές”.

ΙΧ. Εσείς δεν τα βλέπε όλα αυτά. Έχετε απομονωθεί από τη λαϊκή μάζα και έχετε χάσει τον παλμό της. Συνέλθετε έστω και τώρα. Δεν είναι αργά. Αργότερα σίγουρα θα είναι πολύ αργά και χρειαστούν τεράστιες θυσίες σε κόπους και σε αίμα για ν’αρχίσει κάτι σοβαρό. Προς Θεού! Μην αφήσετε να θρονιαστεί η αντίδραση οριστικά. Μην πιστεύετε ότι η “εθνοφυλακή” είναι πραγματικά εθνικός στρατός και μη βάζετε τον κόσμο να τους δέχεται τους Μπουραντάδες ως “παιδιά του λαού”, ενώ αυτοί τους δέρνουν. Μην κάνετε το έγκλημα να επιτρέψετε στην εθνοφυλακή να εγκατασταθεί παντού και να παίξει το ρόλο της παλιάς χωροφυλακής.

Χ. Μην αυταπατάστε ότι τα όπλα που κρύψαμε θα μπορέσετε αργότερα να τα χρησιμοποιήσετε. Όχι! Θα τα βρουν σε λίγο οι εθνοφύλακες, χρησιμοποιήστε τα -έστω και μέρος τους- από τώρα. Βγάλτε από τώρα, έστω και λίγους, αντάρτες, έστω από μια ομάδα σε κάθε επαρχία. Μην τη χρωματίζετε ως δική σας ή ως συνέχεια του ΕΛΑΣ. Αφήστε την καμουφλαρισμένη, αφού δεν καταλαβαίνετε ότι πρέπει να ξαναπάρει τα όπλα ο ΕΛΑΣ. Δε θέλετε εμένα επικεφαλής τους; Βρείτε άλλον. Πάντως μην κάνετε το έγκλημα να αργείτε. Ενεργήστε σύντομα και δραστήρια.

Scan_Pic0002

ΧΙ. Εγώ συνεχίζω το ταξίδι για το Ηπειρωτικό γραφείο και από εκεί για έξω. Όμως με κάποια επιβράδυνση γιατί κινούμαστε όπως ξέρετε και λέω και πιο πάνω. Επί όλων των ανωτέρω ελπίζω να έχω γραπτή απάντησή σας με έκτακτο σύνδεσμο ώσπου να φτάσω στο Ηπειρωτικό γραφείο. Εύχομαι να σκεφτείτε ώριμα έστω και την τελευταία στιγμή.

Εν πορεία 24/3/45

Συντροφικά

Άρης Βελουχιώτης

 

Το σκανδαλώδες Πάσχα του 1950

9 Apr

Να ζήσει επιτέλους ο Άνθρωπος.

9 Απριλίου 1950, μέρα του Πάσχα των Καθολικών. Λίγο μετά τις 11 το πρωί, τέσσερις νεαροί, ο ένας μεταμφιεσμένος σε δομινικανό μοναχό –το χαρακτηριστικό ξύρισμα της κορυφής του κεφαλιού, άσπρο ράσο, ζώνη στη μέση, κουκούλα, σανδάλια στα πόδια–, μπαίνουν στην Παναγία των Παρισίων όπου ήδη βρίσκονται χιλιάδες πιστοί από όλον τον κόσμο. Ο Μισέλ Μουρ, ο 22χρονος ψευδο- μοναχός, βρίσκει την ευκαιρία να ανέβει στον άμβωνα τη στιγμή που ακούγεται το Πιστεύω. Αμέσως μετά αρχίζει την ανάγνωση του παρακάτω κειμένου:

«Σήμερα, ημέρα του Πάσχα του Αγίου Έτους
εδώ
μέσα στην εμβληματική Παναγία των Παρισίων
Κατηγορώ
Την Καθολική Εκκλησία για θανάσιμη υπεξαίρεση των ζωτικών μας δυνάμεων προς όφελος
ενός άδειου ουρανού
Κατηγορώ
Την Καθολική Εκκλησία για απάτη
Κατηγορώ
Την Καθολική Εκκλησία ότι μολύνει τον κόσμο με τη θανατερή της ηθική
ότι είναι το καρκίνωμα ενός Δυτικού Κόσμου σε αποσύνθεση
Σας το λέω αλήθεια : ο Θεός πέθανε
Βρίσκουμε εμετική την αγχωτική ασημαντότητα των προσευχών σας
διότι
οι προσευχές σας γέμισαν πυκνούς καπνούς τα πεδία μαχών της Ευρώπης μας
Πηγαίντε στην τραγική και ενδιαφέρουσα έρημο μιας γης όπου ο Θεός έχει πεθάνει
και οργώστε ξανά αυτή τη γη με τα γυμνά σας χέρια
με τα χέρια της ΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑΣ
με τα χέρια της προσευχής
Σήμερα, ημέρα του Πάσχα του Αγίου Έτους,
μέσα στην εμβληματική Παναγία των Παρισίων της Γαλλίας, κηρύσσουμε
τον θάνατο του Θεού Ιησού ώστε επιτέλους να ζήσει ο Άνθρωπος».

Οι πιστοί δεν άκουσαν ποτέ το τέλος. Ήδη από την νιτσεϊκή φράση «ο Θεός έχει πεθάνει» το εκκλησιαστικό όργανο πνίγει τη φωνή του Μουρ ενώ οι φύλακες σπεύδουν προς τον άμβωνα . Όσα ακούστηκαν όμως ήταν αρκετά. Οι τέσσερις συνωμότες, ο Μουρ, ο Σερζ Μπερνά –ο 25χρονος συγγραφέας του κειμένου–, ο Ζαν Ρυλιέ και ο Γκιλέν Ντενουαγιέ ντε Μαρμπέξ, δεν θα προλάβουν να φτάσουν ποτέ στο αυτοκίνητο που τους περιμένει για να τους φυγαδεύσει. Η αστυνομία που τους συλλαμβάνει ουσιαστικά τους γλιτώνει από τα χέρια του μαινόμενου πλήθους. Ο Ρυλιέ είναι χτυπημένος στο πρόσωπο, το αίμα του λερώνει το ράσο του Μουρ.

Ο Μισέλ Μουρ και ο Σερζ Μπερνά στο καφέ Mabillon μια μέρα πριν το Σκάνδαλο. Ο Μουρ γράφει στο βιβλίο του «Παρά το Σκάνδαλο» πως γράφουν το λόγο που θα διαβάσει την άλλη μέρα

Ο Μουρ, ο Μπερνά και ο Γιλέν ντε Μαρμπέξ μετά τη σύλληψή τους

 

Ένα απόσπασμα της μυστικής ιστορίας του 20ού αιώνα:

Ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι που σχεδίασαν και διέπραξαν αυτό που έμεινε γνωστό ως το Σκάνδαλο της Παναγίας των Παρισίων και που ακόμη και σήμερα, εξήντα πέντε χρόνια μετά, παραμένει μια πράξη ανεπανάληπτης τόλμης και ασέβειας –οι Femen δεν προσπαθούν αρκετά– ;
Οι τέσσερις ακτιβιστές είναι λετριστές. Ο Λετρισμός, έτσι όπως τον οραματίστηκε αρχικά ο εμπνευστής του Ιζιντόρ Ιζού το 1946, ξεκίνησε σαν ένα λογοτεχνικό κίνημα που αποποιείται τη χρήση των λέξεων. Πολύ γρήγορα όμως εξελίχθηκε σε ένα σημαντικό αβάν-γκαρντ κίνημα που ευαγγελιζόταν την ανανέωση όλων τον τομέων της γνώσης και της ανθρώπινης δραστηριότητας

Ο Σερζ Μπερνά, συγγραφέας και σκηνοθέτης, είναι κεντρική φιγούρα του κινήματος και γενικά του σκανδάλου που προκαλεί η ενέργεια και η ελευθερία των νεαρών λετριστών σε μια μεταπολεμική Γαλλία οι άνθρωποι θεωρούνταν ανήλικοι μέχρι τα 21. Το 1949 κυκλοφορεί το έργο του Ιζού «Πραγματεία Πυρηνικής Οικονομίας» ή «Η Εξέγερση της Νεολαίας» στο οποίο περιγράφεται ο ρόλος που καλούνται να παίξουν οι νέοι στην καταστροφή του παρελθόντος, στη γενίκευση της δημιουργικότητας, στην ανατροπή των κοινωνικών φραγμών. Δηλαδή στην επανάσταση. Λίγους μήνες μετά, ο Μπερνά οργανώνει τη «Μεγάλη Συνάντηση των Αποτυχημένων». Η πρόσκληση που στέλνει δείχνει κι αυτή ότι είχε μια ευκολία στο γράψιμο:

«Μας παρουσιάζουν ως ασήμαντους, και είμαστε. Δεν είμαστε τίποτε, αλλά ακριβώς αυτό, απολύτως τίποτε, και θέλουμε να μη χρησιμεύσουμε σε τίποτε. Οι “τίμιοι νοικοκυραίοι” μας λένε συνέχεια ″Να δουλέψετε! Να φτάσετε κάπου επιτέλους!!″. Να φτάσουμε πού; Σε τι; Σε τι κατάσταση; Σύνθημά μας: Για να φτάσουμε δεν πρέπει να ξεκινήσουμε ποτέ. Ανίκανοι-Άχρηστοι-Τεμπέληδες-Αλήτες».

Ο Μπερνά θα συμβάλει στην πολιτική ριζοσπαστικοποίηση του κινήματος, θα απομακρυνθεί σταδιακά από τον Ιζού και θα ιδρύσει τη Λετριστική Διεθνή μαζί με τον Γκι Ντεμπόρ. Το 1954 ο Ντεμπόρ θα τον διαγράψει, όπως θα διαγράψει κι όσους δεν παραιτούνται από μόνοι τους. Αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία.

Η πρόσκληση στη συνάντηση των Αποτυχημένων

Η πρόσκληση στη συνάντηση των Αποτυχημένων

 

Οι περιπέτειες του Μισέλ Μουρ και ο Φρανσουά Τριφό

Ο Μουρ γνωρίζεται με τον Μπερνά στις συναντήσεις των Αποτυχημένων. Ο Μισέλ Μουρ είναι αυθεντικός αποτυχημένος. Ορφάνεψεαπό μητέρα όταν ο πατέρας του ήταν στο μέτωπο του σύντομου γαλλογερμανικού πολέμου. 16-17 χρονών, μετά την Απελευθέρωση, φυλακίστηκε και αντιμετώπισε κατηγορίες για συνεργασία με τους Γερμανούς –είχε ιδέες συχνά αντιδραστικές. Αθωώθηκε ελλείψει στοιχείων αλλά τον έδιωξαν από το λύκειο. Μένει άστεγος, συνεχίζει να διαβάζει μόνος του, συστηματικά και με πάθος, και ένα φεγγάρι προσπαθεί να γίνει μοναχός . Την Κυριακή του Πάσχα του 1950 ανεβαίνει λοιπόν στον άμβωνα της Παναγίας των Παρισίων, αναγγέλει το τέλος του Θεού και συλλαμβάνεται. Οι άλλοι θα αφεθούν ελεύθεροι από την αστυνομία, ο Μουρ θα κλειστεί σε ψυχιατρείο.

Τις μέρες που ακολουθούν, ο γαλλικός τύπος, ακόμη κι η Humanité, εφημερίδα του Κομμουνιστικού Κόμματος, θα φιλοξενήσει κυρίως κείμενα που καταδικάζουν απόλυτα το συμβάν. Μόνο η Combat, εφημερίδα που ιδρύθηκε στη διάρκεια της Αντίστασης, θα ανοίξει τις στήλες της στον διάλογο. Ο Αντρέ Μπρετόν θα γράψει: «Εκεί έπρεπε να δοθεί το χτύπημα, στην καρδιά του πολυπλόκαμου τέρατος που σφίγγει ακόμη τον σύμπαν». Σημειώνουμε πως το 1950, το πολυπλόκαμο τέρας της Καθολικής Εκκλησίας ήταν ακόμη ισχυρότερο. Είχε επικεφαλής τον Πίο τον ΙΒ΄, τον αντισημίτη πάπα που ανέχτηκε τα εγκλήματα του ναζισμού στη διάρκεια του πολέμου.

Η τύχη του Μουρ απασχολεί επίσης πολύ τον τύπο. Ένας δημοσιογράφος θα καλύψει την ιστορία, θα περιμένει τον Μουρ να βγει από το ψυχιατρείο λίγες εβδομάδες αργότερα και θα συνεχίσει να τον συναντά, ως φίλο πια. Ο δημοσιογράφος είναι ακόμη νεότερος, μόλις 18 χρονών, και λέγεται Φρανσουά Τριφό. Βρήκε αυτή τη δουλειά στο περιοδικό Elle χάρη στον κριτικό κινηματογράφου Αντρέ Μπαζέν, ο οποίος γίνεται κατά κάποιον τρόπο ο πατέρας που δεν γνώρισε.

Ο άθλος του Σκανδάλου, η περιπετειώδης ζωή του Μουρ, ο δεσμός του με μια γυναίκα είκοσι χρόνια μεγαλύτερη προκάλεσαν πιθανότατα τον θαυμασμό του Τριφό. Όμως στις περιπέτειες του Μουρ, στην ορφάνια του, στη ζωή του στο περιθώριο, ο Τριφό αναγνωρίζει ενδεχομένως κάποιον που του μοιάζει. Τον γνωρίζει στη παρέα του, δηλαδή τον Ζαν Λικ Γκοντάρ, τον Ζακ Ριβέτ και τον Ερίκ Ρομέρ. Το καλοκαίρι του 1950 πηγαίνουν μαζί σε άγρια πάρτι, από όπου ο Γκοντάρ φεύγει συχνά με τη γυναίκα κάποιου άλλου.

Ο Μισέλ Μουρ θα αφοσιωθεί στη μελέτη της Ιστορίας. Θα δουλέψει καθηγητής σε καλά παρισινά λύκεια, σαν αυτό από όπου τον έδιωξαν. Θα γράψει ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο με τίτλο «Παρά το σκάνδαλο» (1951) αλλά κυρίως ένα πολύτομο ιστορικό λεξικό που επανεκδίδεται συνέχεια. Σήμερα το όνομά του σε παραπέμπει σε αυτό το λεξικό, γνωστό με το παρατσούκλι «το Μουρ», κι όχι στο ιστορικό σκάνδαλο του 1950. Ο Φρανσουά Τριφό θα γυρίσει την πρώτη του ταινία, τα «400 χτυπήματα», το 1959. Θα ακολουθήσουν πολλές ταινίες με τον ίδιο ήρωα, τον Αντουάν Ντουανέλ, τον πιτσιρίκο που μεγαλώνει σχεδόν μόνος του, ψάχνει να βρει τη θέση του στον κόσμο, ερωτεύεται συχνά και, μια τουλάχιστον φορά, μια μεγαλύτερή του γυναίκα.

Ο Μισέλ Μουρ και ο Σερζ Μπερνά στο καφέ Mabillon μια μέρα πριν το Σκάνδαλο. Ο Μουρ γράφει στο βιβλίο του «Παρά το Σκάνδαλο» πως γράφουν το λόγο που θα διαβάσει την άλλη μέρα

Ο Μισέλ Μουρ και ο Σερζ Μπερνά στο καφέ Mabillon μια μέρα πριν το Σκάνδαλο. Ο Μουρ γράφει στο βιβλίο του «Παρά το Σκάνδαλο» πως γράφουν το λόγο που θα διαβάσει την άλλη μέρα

 

Άγρια ομορφιά

31 Dec

Λίγο πριν την αυγή του νέου έτους, έγινε σαφές ότι η πλέον μισητή/διαπλεκόμενη/εθνικοφιλελεύθερη μεταπολιτευτική κυβέρνηση, αυτή της σαμαρικής κεντροακροδεξιάς και του φασισμού του πασοκικού “κέντρου”, αναμένεται να γκρεμιστεί από την εξουσία και να αρχίσει να τρώει τις σάρκες της. Πρωτού ανασηκωθεί βέβαια για να αποκτήσει εκ νέου τα σκήπτρα ή έστω να προφυλάξει τα συμφέροντα της άρχουσας κεφαλαιοκρατικής τάξης.

Από την πλευρά μας, δεν υπάρχει περίπτωση να αναλωθούμε σε θριαμβολογίες και διαδικτυακές κατσαπλιές μπροστά στη διαφαινόμενη πολιτική κατακρήμνιση των προαναφερθέντων, ασχέτως φυσικά αν χαρήκαμε ή ευχόμαστε ο νέος χρόνος να είναι ο τελευταίος τους.

Αυτή λοιπόν η “εγκράτεια” δεν οφείλεται στις όποιες ιδεολογικές διαφορές που χωρίζουν την ομάδα του Society VS distortion σχετικά με το “πώς θα αλλάξουν τα πράγματα”, αλλά γιατί πολύ απλά δεν μας εκφράζουν. Μπορώ να κατανοήσω ή και να συμμεριστώ την ελπίδα του λαού, όπως και το μικρό πανηγύρι που στήθηκε μετά την τρίτη αποτυχημένη ψηφοφορία για ΠτΔ, ακόμα και από συλλογικότητες ή μέλη χώρων που δεν πρόσκεινται καν στην παρούσα αξιωματική αντιπολίτευση.

Όμως η πάλη “τώρα” αρχίζει. Καμιά αστική κοινοβουλευτική διαδικασία, όσο ευνοϊκά κι αν εξελιχθεί, δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη σημασία του δρόμου και ό,τι συμπεριλαμβάνει. Το κεφάλι χαμηλά αλλά αποφασιστικά, το κάθε άτομο και ο κάθε χώρος ας κρίνει πώς πρέπει να πράξει μπροστά στις γνωστές ζοφερές καταστάσεις που φέρνουν την κοινωνία απέναντι στην παραμόρφωση. Αργότερα η ιστορία θα τον κρίνει. Μόνο ό,τι γίνεται ή πράττεται να είναι με συνείδηση.

Ενδεχομένως το 2015 να μην καταλήξει ακόμα ένας γέρος χρόνος. Με τον φόβο τους ότι “κάτι” μπορεί να αλλάξει και τις ζυμώσεις που μπορεί να δημιουργηθούν στο αντικαπιταλιστικό/αντιφασιστικό κίνημα, οι καινούργιες μέρες έχουν ταιριάξει με έναν υπόκωφο αλλά στιβαρό ρυθμό, έτοιμο να βρυχηθεί φτύνοντας λέξεις άλικες.

1920609_740106492744670_3438375313188331731_n

%d bloggers like this: