Tag Archives: βιβλία που μας σημάδεψαν

Χαμογέλα ρε

9 Jul

Πάντα πίστευα πως το διάβασμα είναι όπλο, η γνώση άλλωστε φέρνει δράση και σε πηγαίνει πάντα ένα βήμα παρακάτω.

Από τα πολλά αγαπημένα μου βιβλία θα διαλέξω ένα κάτι που διάβασα πιο πρόσφατα και απηχεί όσο ποτέ στην κοινωνία μας. Θα διαλέξω το “Το χαμογέλα ρε…Τι σου ζητάνε;” του Χρόνη Μίσσιου.

missios2

O Μίσσιος έμαθε γράμματα μέσα στις φυλακές όπου κατέγραψε κιόλας με έναν δικό του μοναδικό τρόπο, περιέγραψε όχι μόνο το σωματικό θάνατο αλλά και τον ψυχικό μέσω των βασανιστηρίων και των διωγμών.

Τα βιβλία του είναι ένας ύμνος για την ελευθερία και τους ανένταχτους, ανήσυχους ανθρώπους, του κόσμου αυτού. Με μια μοναδική ταπεινότητα και συνειδητοποίηση αποτυπώνει τη σκληρή πλευρά της ζωής και τον μοναχικό αγώνα για να αλλάξει.

Αγαπημένο απόσπασμα του βιβλίου:

“Έσβησε άλλο ένα κεράκι. Αμύνομαι, λοιπόν, για να μην με αλλάξει το σύστημα. Να παραμείνω άνθρωπος. Κι αυτό για εμένα είναι μεγάλη επανάσταση. Να μη γίνω σαν κι αυτούς. Τα κατάφερα και γλίτωσα. Έσωσα την τρυφερότητα, την ευαισθησία και το ρομαντισμό μου. Γιατί πάντα έλεγα εγώ είμαι κάποιος άλλος, δεν είμαι σαν κι εσάς. Και θέλω να παραμείνω έτσι”.

Αυτό, όμως, σημαίνει να αποκρούεις την καθημερινή κοινωνική βαρβαρότητα.

Αν έγραφα ένα τελευταίο βιβλίο θα ήταν για το σήμερα και το αύριο. Δεν μπορώ να φανταστώ, όμως, ένα ωραίο αύριο. Το μεγάλο μου πρόβλημα θα ήταν πού να πάω τους ήρωές μου. Δεν βρίσκω κάποιο μέρος σε αυτό τον πλανήτη”.

Advertisements

Η Ζωή στον τάφο

27 Jun

Οι συντάκτες του sVSd επιλέγουν ένα από τα βιβλία που τους σημάδεψαν και εξηγούν το γιατί.

***

Κοίταγα τη βιβλιοθήκη με τα χέρια σταυρωμένα. Άρχισα να χαϊδεύω τις ράχες των βιβλίων. Θυμάμαι πως έφτασε το κάθε ένα στα χέρια μου. Δύσκολο.

Για να μικρύνω το εύρος των επιλογών μου, σκέφτηκα ποια βιβλία θα έπαιρνα μαζί μου στο διάστημα αν η Γαία αποφάσιζε να μας στείλει στο διάολο κι ακολούθως η ΝΑSΑ στον Άρη. Και πάλι δύσκολο. Ώσπου είδα το κείμενο του φίλου ρήσου, και θυμήθηκα πότε σφούγγισα τα μάτια μου τελευταία φορά.

ΜΥΡΙΒΗΛΗΣ ΣΤΡΑΤΗΣ Η ΖΩΗ ΕΝ ΤΑΦΩ

Πήρα τη «Ζωή εν Τάφω» λίγο πριν μπω στο στρατό, έτσι για να μασκαρέψω τη μιζέρια του χακί με το παντοτινό μου καταφύγιο, το διάβασμα. Είχε απαγορευτεί τα τέσσερα χρόνια της μεταξικής δικτατορίας και τα κατοπινά τέσσερα της Κατοχής, κι αυτό θεωρούσα πάντα ένα από τα μεγαλύτερα παράσημα του βιβλίου αλλά και του ίδιου του Μυριβήλη, παρόλο που δε του συγχωρώ τη φρικτή ιδεολογική του μεταμόρφωση.

Στις σελίδες του παρουσιάζεται ο φοιτητής Α.Κωστούλας, εθελοντής στον Α’ Π.Π που μέσω ενός είδος ημερολογίου περιγράφει την κτηνωδία του πολέμου από τους “τάφους” των χαρακωμάτων. Μαζί και τα συντρίμμια των ονείρων μιας γενιάς που γέννησαν τα ψεύτικα λόγια των πολιτικών.

Γραμμένο σε β’ πρόσωπο, απευθύνεται στην κοπέλα του που τον περιμένει πίσω στο νησί. Ο θάνατος δε θα τον αφήσει να γυρίσει κοντά της και τα γράμματά του θα μείνουν μέσα σ’ εκείνο το σαρακοφαγωμένο στρατιωτικό σάκο.

 

Για υστερόγραφο, η σκηνή δακρυγόνο, όπου ο νεαρός αποχαιρετάει το κορίτσι του πριν φύγει για το μέτωπο:

“Στην πόρτα σου άκουσα σιγανά αναφιλητά. Ήσουνα συ που έκλαιγες ολομόναχη μέσα στο σκοτάδι, έκλαιγες σιωπηλά όλη νύχτα. Μπήκα μέσα και δε μιλήσαμε. Έκλαιγες ήσυχα κ’ εγώ έκαμα πως ξεκουμπώνω το γελιό, πολύ απασχολημένος τάχα μ’ αυτή τη δουλειά. Γιατί μονάχα να σ’ ανερωτούσα τι κλαις, θα μ’ έπνιγε το κλάμα. Αυτό θάτανε κάπως αστείο για έναν επαναστάτη φορτωμένον μ’ όλη την πανοπλία του και μεδιακόσια φυσίγγια στις μπαλάσκες.

Έκλαιγε κ’ ένα κοριτσάκι κοντά σου πάνω σε μια κόκκινη πολυθρόνα, σιγά – σιγά κι αυτό. Φορούσε βελουδένια βυσσινιά ρόμπα και τόνα ποδαράκι του ήταν ξακάλτσωτο. Εγώ στο τέλος βάλθηκα να βλέπω τάχα με μεγάλη προσοχή αυτό το γυμνό ποδαράκι. Παρακολούθησες τη ματιά μου και τράβηξες ένα πανεράκι πλεγμένο από φύλλα καλαμποκιάς. Απ’ εκεί έβγαλες άλλο ένα καλτσάκι και πολεμούσες να το περάσεις στο πόδι του παιδιού.

– Μα αυτή η κάλτσα είναι άλλο χρώμα, είπα, και χαμογελούσα ηρωικά.
Η φωνή μου έτρεμε.

Εσύ τότες ξαφνικά άφησες το καλτσάκι μισοκρεμασμένο στο πόδι του παιδιού, μ’ αγκάλιασες σφιχτά κι άρχισες να κλαις ασυγκράτητα.

Εγώ δεν έκλαψα. Μονάχα ένας κόμπος ανέβαινε ως το λαρύγγι μου και τον κατάπινα με πείσμα. Κρέμασα το ντουφέκι στον ώμο κ’ έφυγα σκυφτός. Ήμουνα βαρύς από θλίψη, ξιπασμένος από τη δύναμη της ανδρείας μου.”

Η ζωή μου με τον Τσε

25 Jun

Οι συντάκτες του sVSd επιλέγουν ένα από τα βιβλία που τους σημάδεψαν και εξηγούν το γιατί.

***

Η αυτοβιογραφία της συζύγου του Τσε, της Αλεΐδας Μαρτς, “Αναπόληση-Η Ζωή μου με τον Τσε”.

assets_LARGE_t_420_654874

Η μαγική γνωριμία τους στην στη Σιέρα ντελ Εσκαμπράι, η συμμετοχή της στον αγώνα και μετά η δουλειά της ως γραμματέας στο πλευρό του κομαντάντε. Πώς κατάφερε να συμφιλιώσει τις οικογενειακές υποχρεώσεις (απέκτησε τέσσερα παιδιά με τον Τσε) και τις πολιτικές ευθύνες με τον χαμό του συζύγου της, το 1967.

Το βιβλίο περιέχει άγνωστες πλευρές του άντρα συμβόλου στον ρόλο του πατέρα και του συντρόφου, με πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Το παρακάτω ποίημα το έγραψε ο Τσε για την σύζυγο του, πιστεύοντας ότι ίσως δεν θα ξανασυναντηθούν ποτέ…

“Αντίο μοναδική μου.
Μην τρέμεις μπροστά στην πείνα των λύκων
Ούτε στις παγωμένες στέπες της απουσίας
Σ’ έχω στο μέρος της καρδιάς
Και θα πορευτούμε μαζί ώσπου ο δρόμος να σβηστεί…”

Ο Γιος της Σιωπής

18 Jun

Οι συντάκτες του sVSd επιλέγουν ένα από τα βιβλία που τους σημάδεψαν και εξηγούν το γιατί.

***

Ήταν καλοκαίρι προς Β’ ή Γ΄ λυκείου. Στο χωριό, ένα μεσημέρι καθώς πήγαινα για την εφημερίδα μου μετά το μπάνιο έπεσε το μάτι μου σε αυτό.

A02047

Το όνομά του είναι συνδεδεμένο με την γεωμετρία και τα μαθηματικά. Δύσκολα θα με δελέαζε. Στην περιγραφή του βιβλίου όμως έγραφε για τον μυστικιστή Πυθαγόρα που αναζητούσε την γνώση μέσα από διάφορες οδούς, το ζήτημα της ύπαρξης , τα ταξίδια του, την σχολή στην Κάτω Ιταλία και το μυστηριώδες τέλος….

Ξεφυλλίζοντας τώρα ξανά το βιβλίο βλέπω είναι γεμάτο υπογραμμίσεις και αγκύλες. Συνεχώς διάβαζα πράγματα που μου τσίγκλαγαν το μυαλό. Θυμάμαι πως μέχρι καθηγήτρια στο λύκειο μου το είχε ζητήσει ύστερα από κάτι που είχα αναφέρει από αυτό σχετικά με ένα θέμα που συζητάγαμε. Βρίσκω σφηνωμένα χαρτάκια. Σημειωμένη η θεωρία περί των αριθμών από το 1 έως το 10.Οι αριθμοί που προκαθορίζουν συμπεριφορές, ταλέντα, την ζωή!

Ενδεικτικό απόσπασμα:

“Το ότι η ζωή είναι κυκλική αποδεικνύεται από το 9 που με όποιον αριθμό και αν πολλαπλασιαστεί τα ψηφία είναι πάντα 9. Άρα επιστρέφει πάντα στον εαυτό του. Συμβολίζει την άνοδο στον πνευματικό κόσμο μετά το θάνατο.”Τα νεανικά χρόνια στην Σάμο με δάσκαλους τον Φερεκύδη τον Αναξίμανδρο και τον Θαλή τον Μιλήσιο. Μετεμψύχωση. Η σοφία της Σιωπής.

“Η σιωπή είναι ο γιατρός που θεραπεύει τα πάντα. Η Μεγάλη Σιωπή που χρειάζεται χρόνο υπομονή και γενναιότητα καθώς ο νους τρομάζει και οπισθοχωρεί φροντίζοντας να βρεί μια αφορμή για να παραδοθεί ξανά στις σκέψεις”.

Τα 20χρόνια στην Αίγυπτο και η μύηση του από τους ιερείς των Θηβών. Η σχολή στην Κάτω Ιταλία που στο τέλος μυστηριωδώς κάηκε. Ο θαυμασμός από τις κοινωνίες, οι άρχοντες που έμεναν ενεοί από το πόσο τους ταλαιπωρούσε το μυαλό με τους μαθητές του. Συζητήσεις για τα πάντα. Διατροφή και αυτοκυριαρχία. Η γαλήνη των λαχανικών, η αδρεναλίνη και το κρέας, ο ρόλος του κρασιού. Τι είναι ο αυθορμητισμός.

“Κάθε σελίδα του βιβλίου έκρυβε και μια νέα πρόκληση για το μυαλό”

Πώς να διοικείται μια πόλη.“Να κυβερνούν οι γενναίοι, ευγενείς και ευφυείς άντρες. Ποιοι είναι αυτοί; Εκείνοι που, ενώ είναι ισχυρότεροι από τους αδερφούς τους, δεν τους εκμεταλλεύονται. Όχι αυτοί που θα θέσουν τους υπόλοιπους υπό τον ζυγό της δεσποτικής διακυβέρνησής του. Αλλά αυτοί που καταφέρνουν να κυριαρχούν στα πάθη και τις εγωιστικές τους σκέψεις”.

Θεωρίες για σύνθετα ζητήματα που κατέληγαν απλά από τις ερμηνείες του. Κάθε σελίδα του βιβλίου έκρυβε και μια νέα πρόκληση για το μυαλό.

Άλλωστε, στην αρχή του βιβλίου υπάρχει ένα ρητό του Αριστοτέλη. “Τα λογικά όντα διακρίνονται σε θεούς, σε ανθρώπους και σε πλάσματα όπως ο Πυθαγόρας.”

Η μοναξιά είναι από Χώμα

11 Jun

Οι συντάκτες του sVSd επιλέγουν ένα από τα βιβλία που τους σημάδεψαν και εξηγούν το γιατί.

***

Τα εφηβικά μου χρόνια τα θυμάμαι σπάνια πάνω από βιβλία, θεωρούσα καλύτερο εκείνα τα γεμάτα αδρεναλίνη χρόνια να τα περνάω όπως οι έφηβοι των 90’s.

Μπάλα, κορίτσια, μηχανάκι και άπειρες στιγμές χαβαλέ και ανεμελιάς. Ήταν οι Πανελλαδικές. Έπρεπε να στρωθώ, δεν υπήρχε πια πολύς χρόνος. Πήρα το βιβλίο της Φυσικής, το τύλιξα στην πετσέτα μου και ετοιμάστηκα για την παραλία. Ώπα στάσου…σιγά μην την παλέψω σκέφτηκα τόσες ώρες στην παραλία διαβάζοντας μόνο Φυσική, και πήρε θέση μέσα στην πετσέτα και το βιβλίο που μόλις πριν λίγες ημέρες μου είχαν χαρίσει.

Η άδεια παραλία, η ηρεμία της θάλασσας και τα χρώματα του Καλοκαιριού με έκαναν να πιάσω από την αρχή το μικρό λεπτό βιβλιαράκι αφήνοντας στην άκρη το βιβλίο της Φυσικής. “Η Μοναξιά είναι από χώμα”. Βαμβουνάκη Μάρω έγραφε στο εξώφυλλο. Πρόκειται για δεκαοχτώ ανεπίδοτες επιστολές ενός άντρα προς τη γυναίκα που χώρισε. Αυτοεξόριστος σ’ ένα νησί και διασχίζοντας την τυραννική έρημο της απώλειας και της απόγνωσης, κερδίζει τη λυτρωτική γνώση που θα τον γαληνέψει, επιτέλους…

“Η μοναξιά είναι από χώμα” τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος του 1988. Οι σελίδες άρχισαν να περνούν μπροστά μου η μία πίσω από την άλλη παγώνοντας τον χρόνο γύρω μου.

165 copyΌταν τελείωσε το βιβλίο μέσα σε λίγες ώρες που πέρασαν σαν λεπτά, ο Ήλιος ήταν ήδη πίσω από το βουνό. Τα χρώματα της νύχτας μόλις είχαν αρχίσει να ξεπροβάλουν. Συγκλονισμένος από το βιβλίο είχα μείνει να χαζεύω τα χρώματα του ορίζοντα….η σκέψη του να σηκωθώ και να αρχίσω να περπατώ επάνω στη θάλασσα όπως ήθελε να κάνει ο ήρωας του βιβλίου άρχισε να περνάει από το μυαλό μου.

Τελικά αρκέστηκα στο να μαζέψω βιαστικά τα πράγματά μου για να πάω στο σπίτι, εκεί που θα έπρεπε να περάσω την νύχτα μου επάνω από ένα βιβλίο Φυσικής.

Κι ένα μικρό απόσπασμα:

“…Και μόνο για τη θάλασσα δεν κρατιέμαι να μη σου πω, πως σήμερα έχει το χρώμα του λιωμένου μέταλλου. Πυκνή, παχύρρευστη, με μια μεταλλική δύναμη στα έγκατά της που την αναδεύει αργά. Νομίζεις πως μπορείς να περπατήσεις πάνω της, χωρίς να βυθιστείς… Και στα σύννεφα, παιδί, έψαχνα να βρω γνώριμα σχήματα, όμως στα σύννεφα τα σχήματα διατηρούνται λίγο, αλλάζουν συνέχεια, με μπερδεύουν. Το σχήμα του βράχου είναι ακλόνητο. Λαχταρώ το ακλόνητο τώρα, όπως ο ναυαγός τη σανίδα, στο αναστατωμένο πέλαγο που τον απειλεί….”

%d bloggers like this: